Luật số 118/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 Luật có liên quan đến an ninh, trật tự đã chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Trong đó, nhiều nội dung sửa đổi, bổ sung Luật Cư trú và Luật Căn cước. Những thay đổi này đã tác động tích cực đến cơ sở lưu trú và hộ gia đình và mỗi công dân Việt Nam trong việc thực hiện các thủ tục hành chính. Khi thực hiện các thủ tục về cư trú, mỗi người dân, tổ chức, hộ kinh doanh cần lưu ý những nội dung sau:

1. Tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ em dưới 6 tuổi đăng ký thường trú

Luật số 118/2025/QH15 đã bổ sung quy định cho phép người dưới 6 tuổi được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp không thuộc quyền sở hữu của mình khi về ở với cha, mẹ hoặc người giám hộ mà không cần sự đồng ý của chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đó. Việc thay đổi quy định nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn cho trẻ em trong việc đăng ký cư trú, bảo đảm thông tin cư trú được cập nhật đầy đủ, chính xác và phù hợp với thực tế cuộc sống của các gia đình.

2. Xác định rõ trách nhiệm của công dân, các cơ sở lưu trú khi thực hiện thông báo lưu trú

Theo quy định, hiện nay, khi có người lưu trú qua đêm, thành viên hộ gia đình, người đại diện cơ sở chữa bệnh, cơ sở lưu trú du lịch, chủ sở hữu hoặc người được giao quản lý phương tiện, các cơ sở lưu trú khác có trách nhiệm thông báo việc lưu trú với cơ quan đăng ký cư trú. Đối với trường hợp người đến lưu trú tại chỗ ở của cá nhân, hộ gia đình nhưng cá nhân, thành viên hộ gia đình không có mặt tại nơi ở thì người đến lưu trú có trách nhiệm tự thông báo lưu trú với cơ quan chức năng.

Nội dung thông báo gồm các thông tin cơ bản như họ và tên, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân hoặc số hộ chiếu, lý do lưu trú, thời gian lưu trú và địa chỉ lưu trú. Việc thông báo phải được thực hiện trước 23 giờ của ngày bắt đầu lưu trú; nếu người đến lưu trú sau 23 giờ thì thực hiện trước 08 giờ ngày hôm sau. Người dân có thể thông báo lưu trú trực tuyến trên ứng dụng VNeID, Cổng dịch vụ công quốc gia và các hình thức khác theo quy định.

3. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, giảm tải việc người dân phải cung cấp nhiều giấy tờ liên quan

Điểm mới đáng chú ý, xuyên suốt trong các quy định mới về cư trú sửa đổi tại Luật số 118/2025/QH15 là chuyển mạnh từ phương thức quản lý dựa trên hồ sơ, giấy tờ sang phương thức quản lý và giải quyết thủ tục dựa trên dữ liệu số. Mọi thông tin, giấy tờ chứng minh điều kiện đăng ký cư trú đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu về cư trú, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hệ thống thông tin có liên quan hoặc đã được tích hợp trên ứng dụng định danh quốc gia VNeID thì cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm chủ động khai thác, sử dụng; không yêu cầu công dân phải nộp hoặc xuất trình lại đối với các giấy tờ có liên quan.

Những thay đổi này có ý nghĩa thiết thực đối với người dân và tổ chức. Thay vì phải chuẩn bị và xuất trình nhiều loại giấy tờ để chứng minh những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có, dữ liệu được kết nối, chia sẻ và tái sử dụng trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính thì hiện nay người dân không cần phải xuất trình lại. Cùng với đó, cơ chế tự động cập nhật, điều chỉnh thông tin cư trú từ các cơ sở dữ liệu tiếp tục được đẩy mạnh, góp phần nâng cao tính chính xác, đồng bộ của thông tin công dân, giảm thủ tục hành chính và từng bước thực hiện nguyên tắc “dữ liệu đã có thì không yêu cầu người dân khai báo lại”.

4. Người dân được hưởng lợi nhiều hơn từ việc số hóa các thủ tục hành chính

Cùng với Luật số 118/2025/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua, Bộ Công an đã ban hành Thông tư số 116/2026/TT-BCA ngày 29/6/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Cư trú, có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Các quy định mới tiếp tục cụ thể hóa nguyên tắc khai thác dữ liệu để thay thế giấy tờ và đơn giản hóa quá trình thực hiện thủ tục hành chính. Khi công dân nộp hồ sơ trực tiếp, cơ quan đăng ký cư trú khai thác thông tin từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các cơ sở dữ liệu có liên quan để tạo lập hồ sơ; mỗi hồ sơ được cấp mã số để người dân theo dõi, tra cứu tiến độ giải quyết. Những thông tin, giấy tờ đã được kết nối, chia sẻ hoặc tích hợp trên VNeID thì không yêu cầu công dân nộp hoặc xuất trình lại các giấy tờ đã có thông tin.

Thông tư cũng đa dạng hóa phương thức thông báo kết quả giải quyết thủ tục, quy định rõ việc ủy quyền thực hiện thủ tục cư trú; bổ sung cơ chế tiếp nhận phản ánh, kiến nghị thông qua trực tiếp, điện thoại, đường dây nóng, thư điện tử, cổng thông tin điện tử, VNeID và các phương tiện phù hợp khác theo quy định của pháp luật.

Cán bộ Công an phường Buôn Ma Thuột hướng dẫn thủ tục hành chính cho người dân

Thời gian, để thuận tiện trong việc thực hiện các thông tin cư trú, Công an phường Buôn Ma Thuột đề nghị mỗi người dân cần thực hiện tốt các thủ tục sau:

Thứ nhất, chủ động kiểm tra, cập nhật thông tin cư trú, thông tin cá nhân khi có thay đổi về nơi cư trú, nơi ở…sử dụng ứng dụng VNeID, Cổng dịch vụ công để thực hiện thủ tục hành chính.

Thứ hai, mỗi công dân, tổ chức, hộ kinh doanh cần thực hiện đúng trách nhiệm thông báo lưu trú, khai báo tạm vắng theo quy định.

Thứ ba, khi thực hiện thủ tục liên quan đến cư trú, cần kiếm tra kỹ thông tin, cung cấp thông tin chính xác, thống nhất với dữ liệu đã được cập nhật trong hệ thống tránh bị trả hồ sơ bổ sung dẫn đến phải làm thủ tục lại.

Thứ tư, khi cần liên hệ hướng dẫn các thủ tục hành chính, Công dân liên hệ trực tiếp Công an phường Buôn Ma Thuột, số 50 Trần Phú, phường Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, liên hệ trực tiếp Cảnh sát khu vực địa bàn hoặc tra cứu trang hướng dẫn thủ tục hành chính của Công an phường https://capbuonmathuot.cadaklak.org/ .

Việc thực hiện đúng các quy định mới vừa là trách nhiệm của mỗi công dân, vừa góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về cư trú, phòng ngừa tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn, xây dựng địa phương ngày càng văn minh, giàu đẹp.